ဒါ၀င္သီအိုရီနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘ၀င္မက် လက္မခံႏူိင္ခဲ့ပါ။ ဒီအယူအဆကို အရင္တုန္းက မွန္သင့္သေလာက္မွန္ တယ္လို႔ ယူဆၿပီး လက္ခံခဲ့ၾကတာမ်ားတယ္။ စာေရးသူလဲ ငယ္စဥ္က ဒီလိုျဖစ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ မၾကာေသးခင္က စာေရးသူကို လူအစ ေမ်ာက္ကလားဆိုတာကို ေမးတဲ့အတြက္ မဟုတ္ပါဘူး လို႔ပဲ တိုက်ဥ္းလုိရင္း ေျပာခဲ့တယ္။ဒါေပမဲ့ အေျဖက ဒီေလာက္နဲ႔ မလံုေလာက္မွန္းသိပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ဇူလိႈင္လထုတ္ ဓမၼရံသီမဂၢဇင္းမွာ စာေရးဆရာ ဥာဏ္၀င္း(ပင္လယ္ဘူး)ရဲ႕ “ဒါ၀င္၏သီအိုရီကို သံုးသပ္ျခင္း” ဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ေဆာင္းပါး တစ္ပုဒ္ကို ဖတ္လိုက္ရတယ္။ အယူအဆေလးေတြေကာင္းလြန္းတဲ့အတြက္ ဒီ ဖတ္မိသမွ်စာမ်ားက႑မွာ ကူးယူေဖၚျပေပးလိုက္ပါတယ္။
ဒါကို ေဖၚျပရတာကလဲ လူအမ်ား ဘာသာအယူအဆ အျမင္မွန္သူမ်ားျဖစ္ၾကပါေစ ဆိုတဲ့ ရည္ရည္ခ်က္နဲ႔ပါ……..
ဒါ၀င္၏သီအိုရီကုိ သံုးသပ္ျခင္း
(၁)
ဓမၼရံသီမဂၢဇင္းေဟာင္းမ်ားကို ျပန္လည္ေမႊေနာက္၍ဖတ္ရာတြင္ ဆရာေစာေနလတ္၏ “အစမ်ား၏အစ” ေဆာင္းပါးကို၂၀၀၂- ခုႏွစ္၊မတ္လထုတ္ ဓမၼရံသီမွာ ဖတ္မိ၍ မိမိ၏အျမင္ကိုလည္း တင္ျပလိုစိတ္ျဖစ္မိပါသည္။ ဆရာေအာင္မႈိင္း၏ “မႏုႆနိဒါန္း”ဟူေသာ ေဆာင္းပါးကုိ ဖတ္ရာမွ “အစမ်ား၏အစ”ေဆာင္းပါးကို ေရးျဖစ္ေၾကာင္း ဆရာေစာေနလတ္ဆိုထားပါသည္။
ဆရာေစာေနလတ္ေျပာသလို မိမိကလည္း မဆိုင္သည့္အလုပ္၊ အက်ဳိးမရွိလွသည့္အလုပ္ကို ၀ါသနာအေလ်ာက္သိခ်င္လုပ္ခ်င္ မိသည္ဟု ဆိုႏူိင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ေထရ၀ါဒဗုဒၶကို လူအမ်ား အမွန္အတိုင္း သက္၀င္ယံုၾကည္ႏူိင္ရန္ဟူေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ထားရွိပါ သည္။
ျမတ္စြာဘုရားေဟာေတာ္မူေသာ “သံသရာ၏အစသည္ မထင္” ဆိုသည္မွာ ဤဘဒၵကမၻာ၏ အစကို ဆိုထားသည္ကားမဟုတ္။ အနမတဂၢသံသရာ၏အစကို ဆိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဒါ၀င္၏ Evolution သီအိုရီသည္ အေနာက္တိုင္းမွာေရာ အေရွ႕တုိင္းမွာပါ ပ်႕႔ံႏွ႔ံလွ်က္ရွိ သည္။ သိပၸံပညာကို ဦးေဆာင္ေနေသာ အေနာက္တိုင္းသားတို႔႒ အေတြးအေခၚကို အေရွ႕တုိင္းသားတို႔က သေဘာက်သည္ျဖစ္ေစ၊ မ်က္သည္ျဖစ္ေစ မလႊမ္းမိုးႏိူင္ၾက။ အေနာက္တိုင္းမွစတင္ေသာ သိပၸံပညာႏွင့္ အေတြးအေခၚတို႔သည္ ကမၻာမ်က္ႏွာစာမွာ အသာစီကရေနပါသည္။ သူတို႔႕ အသာစီးရေနသျဖင့္ သူတို႔သမုိင္းမွ အမွန္၊ သူတို႔သမိုင္းမွအခုိင္အမာ အတိအက် ျဖစ္ေနရပါသည္။
အမွန္စင္စစ္ သူတို႔သည္လည္း ခုိင္မာေသာ ေက်ာက္စာ၊ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ၾကြင္းတို႔ထက္ကို ေက်ာ္လြန္၍ ခန္႔မွန္းေတြးေခၚေနၾက သည္သာ။ ခန္႔မွန္းသည္ဆုိကတည္းက အတိအက် သိျမင္သည္မဟုတ္၍ မွန္ခ်င္မွန္မည္၊လြဲခ်င္လြဲမည္ ေသခ်ာေသာအလုပ္ကားမဟုတ္။
(၂)
ျမတ္ဗုဒၶ၏ ပိဋကတ္ေတာ္တို႔ကို ပထမသဂၤါယနာမွစ၍ ယခုမ်က္ေမွာက္အခ်ိန္ထိ သံဃာေတာ္တို႔က မူရင္းအတုိင္း ထိန္းသိမ္းသယ္လာႏူိင္ ၾကသည္ဟုဆုိလွ်င္ အေနာက္တုိင္းသားတုိ႔ သံသယ၀င္ခ်င္၀င္ဦးမည္။
ေထရ၀ါဒသံဃာေတာ္ျမတ္တို႔၏ သဒၶါ၊၀ီရိယ၊သီလ၊သမာဓိ၊ပညာတို႔ကို ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ႔သာလွ်င္ သက္၀င္ ယံုၾကည္ႏူင္ၾက၏။ သဒၶ၊ပညာမရွိသူတို႔ မျမင္ႏူိင္ မယံုႏူိင္ေလရာ။
ထိုဘုရားေဟာ ပိဋကတ္္ေတာ္တို႔ကိုၾကည့္၍ ျမတ္ဗုဒၶသည္ ပုေဗၺနိ၀ါသာႏုႆတိဥာဏ္၊ဒိဗၺစကၡဳဥာဏ္၊ အာသ၀ကၡယဥာဏ္ စေသာ ၀ိဇၨာဥာဏ္တို႔ႏွင့္ျပည့္စံုေတာ္မူသည္ဟုလည္း ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ႔ ယံုၾကည္ၾကသည္။ ယံုၾကသည္ဆိုရာမွ သဒၶါ၊ပညာအဆင့္လိုက္ ကြာဟမႈေတာ့ ရွိၾကေပမည္။
သဗၺညဳတဥာဏ္ေတာ္သခင္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ေဒသနာပါဠိေတာ္တို႔တြင္ ဗုဒၶ၀ံသပါဠိေတာ္မ်ား စရိယာပိဋကပါဠိေတာ္ႏွင့္ ထိုထို အဘိဓမၼာသုတၱန္ပါဠိေတာ္တို႔ကို ေလ့လာေသာအခါ ယဥ္ေက်းေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းသည္ ကကုသန္ျမတ္စြာဘုရားလက္ထက္ေတာ္ မတိုင္မီကတည္းက ရွိေနၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရေပသည္။
လူသားမ်ဳိးႏြယ္ဆက္သည္ တကမၻာပတ္လံုး အၿမဲတမ္းယဥ္ေက်းတုိးတက္၍ မေနသလုိ အၿမဲတမ္းလဲ နိမ့္က်မေနဟု ယူဆပါ သည္။ ပိဋကတ္က်မ္းစာမ်ားအဆိုအရ မိမိတို႔၀န္းက်င္ရွိ လူသက္တမ္းသည္ အတက္အက်ရွိပါသည္။ ျဗဟၼစုိရ္တရားထြန္းကား၍ လူေတြ တရားေစာင့္ၾကေသာကာလတြင္ အသက္တမ္းသည္ အသေခၤ်အထိ တြက္သြားသည္။ ျဗဟၼစိုရ္တရားေျခာက္ေသြ႔၍ လူေတြတရားမေစာင့္ ေသာကာလတြင္ ဤလူတို႔သက္တမ္းသည္ ၁၀-ႏွစ္တမ္းအထိ ဆုတ္ယုတ္သည္ဟု ဆိုပါသည္။ မုသားစကားစတင္ေျပာေသာ ေစတိယမင္းတို႔ေခတ္တြင္ အသက္တမ္းသည္ အေသေခ်ၤျဖစ္ပါသည္။ အေလာင္းေတာ္ မာဃေဒ၀မင္းတို႔ေခတ္တြင္ လူတို႔သက္တမ္းသည္ သိန္းခ်ီ၍ ရွိေနေသးေၾကာင္း သိရပါသည္။ မႏၶာတုစၾကာမင္းတို႔ေခတ္ မဟာသုဒႆနစၾကာမင္းတို႔ေခတ္သည္လဲ သူ႔ေခတ္ႏွင့္သူ ယဥ္ေက်းေသာ လူအဖြဲ႕အစည္းျဖစ္ပါသည္။
ဤကမၻာေပၚတြင္ တစ္ေနရာမွာ ယဥ္ေက်းေသာလူ႔အဖြဲ႕အစည္းရွိေနခိုက္ အျခားတစ္ေနရာတြင္ မယဥ္ေက်းေသာ လူရိုင္းမ်ား လဲရွိေနႏိူင္ပါသည္။ ယခုတိုးတက္ပါသည္ဆိုေသာ ေခတ္ထဲမွာပင္ အခ်ဳိ႕ေနရာမ်ားမွာ လူရိုင္းမ်ား ရွိေနသည္ကို သတိျပဳရပါ၏။ အာရွေဒသမွာ ယဥ္ေက်းမႈတိုးတက္ေနခ်ိန္တြင္ ဥေရာပ၌ လူတူပရိုင္းမိတ္မ်ား၏သမိုင္းေခတ္ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေနမည္။ ဒိုင္ႏုိေဆာေခတ္ ျဖစ္ခ်င္ ျဖစ္ေနမည္။ ယခုသီရိလကၤာႏူိင္ငံသည္ ဘုရားရွင္လက္ထက္က ယဥ္ေက်းေသာ လူအဖြဲ႕အစည္း မရွိေသးေၾကာင္းသိရေပသည္။ အိမ္နား မွာစိုက္ထားေသာ ငွက္ေပ်ာမ်ဳိးကို ေတာႀကီးမ်က္မည္းတြင္ သြား၍စိုက္ပါက ေတာငွက္ကဲ့သုိ႔ ငွက္ေပ်ာသီးတြင္ အေစ့မ်ားပါရွိလာၿပီး ရိုင္းလာသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ ေတာ္ငွက္ေပ်ာ၏၀တ္မႈံမ်ား ကူးစက္ခံရေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပမည္။
လူသည္လည္း မ်ဳိးႏြယ္စဥ္ဆက္ ေတာထဲသို႔ ေရွ႕တိုးသြား၍ေတာသဘာ၀နွင့္ လုိက္ေလ်ာညီေထြေသာ ၾကမ္းတမ္းမႈစသည္ ေလာက္ေတာ့ ျဖစ္လာစရာရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ လူသည္လူသာျဖစ္၍ တိရစၦာန္အႏြယ္ ျဖစ္မသြားႏူိင္ဟု ယူဆပါသည္။ လူအႏြယ္မွေန၍ တိရစၦာန္အႏြယ္ မျဖစ္ႏူိင္သလုိ၊ တိရစၦာန္အႏြယ္မွလည္း လူ႔အႏြယ္ျဖစ္လာစရာအေၾကာင္းမရွိဟုိ ယူဆပါသည္။
ဣသိသိဃၤ ဇာတ္ေတာ္တြင္ ဘုရားအေလာင္းရေသ့ႀကီး၏ က်င္ငယ္ေရကို သမင္မေသာက္ရာမွ က်င္ငယ္ေရတြင္ မ်ဳိးဗီဇပါ၍ သမင္မကိုယ္၀န္တည္ကာ ဣသိသိဃၤရေသ့ငယ္ကို ဖြားျမင္ေၾကာင္း ဆုိပါသည္။ ဤသည္မွာ သမင္မ၀မ္းမွ လူသားစင္စစ္ေမြးလာျခင္းျဖစ္ သည္။ တစ္စတစ္စ မ်ဳီးဗီဇတို႔ ဇာတ္ျခားသည္အထိ ရိုင္းရာမွယဥ္ ယဥ္ရာမွရိုင္းျခင္း မဟုတ္ပါ။ ဣသိသိဃၤဇာတ္နဲ႔ပတ္သက္၍ မိမိငယ္စဥ္ က ဆရာ၀န္တစ္ဦးေရးေသာ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ဖတ္ဖူးသည္ကို သတိရမိသည္။
ယင္းဆရာ၀န္စာေရးဆရာက လူ၏မ်ဳိးဗီဇႏွင့္ တိရစၦာန္သမင္မ၏ မ်ဳိးဗီဇ မတူညီဇာတ္ျခားေသာေၾကာင့္ ေဆးပညာအရ မျဖစ္ႏူိင္ေၾကာင္းဆိုပါသည္။ ထိုအဆိုသည္ သူသိေသာေဆးပညာအရသာ ဆိုျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ သူသိေသာေဆးပညာထက္ ေက်ာ္လြန္ေသာ အေၾကာင္းတို႔အရ ဆိုျခင္းမဟုတ္ဟု နားလည္မိပါသည္။
မက်ည္းပင္၊ၾကာပြင့္တုိ႔၌ သံေသဒဇပဋိသေႏၶျဖစ္သည္ဟူေသာ စာအဆိုကို ရုပ္၀ါဒီသမားမ်ား စဥ္းစားလွ်င္ ဦးေႏွာက္ေျခာက္ ဖြယ္ရာ ရွိပါမည္။ ရုပ္၀ါဒီသမားတို႔ ပို၍ပိုစဥ္းစားမရႏိူင္ျဖစ္ရသည္မွာ ဥပပါတ္ပဋိသေႏၶျဖင့္ ၁၅ ႏွစ္၊ ၁၆ ႏွစ္အရြယ္ ဘြားကနဲကိုယ္ထင္ရွား ျဖစ္သည္ဟူေသာ ဥပပါတ္သတၱ၀ါမ်ားအေၾကာင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ အဘိဓမၼာေဒသနာတြင္ ပဋိသေႏၶသည္ ၀မ္း၌ျဖစ္ေသာ ဂဗၻေသယ်က ပဋိသေႏၶသည္လည္း အဏၰဇ ဥ၌ျဖစ္ေသာ ပဋိသေႏၶႏွင့္ သားအိမ္၌ေပါက္ဖြားေသာ ဇလာဗုဇ ပဋိသေႏၶဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးကြဲျပန္သည္။ ဤပဋိေသႏၶမ်ားအနက္ ၾသပပါတိက (ဥပပါတ္)ပဋိသေႏၶတြင္ ယံုၾကည္နားလည္ရာမွာ သာမန္ရုပ္၀တၳဳမ်ားကိုသာ စူးစမ္းေသာ အသိဥာဏ္ ျဖင့္ မလံုေလာက္ေတာ့ေခ်။ ျမတ္ဗုဒၶ၏ ဒိဗၺစကၡဳဥာဏ္၊သဗၺညဳတဥာဏ္တို႔ကိုလဲ ယံုၾကည္ႏူိင္ရန္ မလြဲမေသြလိုအပ္ပါ၏။ ယံုၾကည္ဟု အတင္းတိုက္တြန္း၍ ရေကာင္းေသာအရာကား မဟုတ္။ ယံုၾကည္ႏူိင္ေသာအသိဥာဏ္ ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ ေလ့လာစူးစမ္းရန္သာ ျဖစ္ပါသည္။
ဗုဒၶဘာသာစာေပတို႔တြင္ ျဗဟၼျပည္မွ စုေတ၍ ဥပပါတ္ပဋိသေႏၶျဖင့္ ကမၻာဦးလူသားမ်ား ျဖစ္ေပၚလာသည္ဟု ဆိုပါသည္။ ဥပပါတ္ပဋိသေႏၶကို နားလည္ယံုၾကည္လွ်င္ ေမ်ာက္ကေန၍ လူျဖစ္လာသည္အထိ ျဖစ္ႏူိင္ေခ်ကို ယုတၱိျပရန္ အပင္ပမ္းခံစားေဖြျခင္းသည္ သာမာန္လူတစ္ဦ၏ ကိုယ္ပိုင္အေတြးအေခၚအပိုင္းအျခား (သာမညယုတၱိ)ေပၚတြင္သာ ရပ္တည္ထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း နားလည္ႏိူင္ေပ သည္။ ဥပပါတ္ပဋိသေႏၶသည္ ေလာကတြင္ မရွိဟု ခံယူလွ်င္ ဗုဒၶဘာသာ၏ အျပင္ဖက္သို႔ ေရာက္သြားဖြယ္ရာရွိပါသည္။ ျမတ္စြာဘုရားကို ခံ၍ျငင္းရာလဲေရာက္ပါမည္။ အဘယ္ေၾကာင့္နည္း…..ဥပပါတ္သတၱ၀ါမ်ားရွိေၾကာင္း ျမတ္ဗုဒၶေဒသနာေတာ္တို႔တြင္ အတိအလင္း ေဟာထားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။
(၃)
ဒါ၀င္၏ Evolution သီအိုရီအရဆိုလွ်င္ ယခုေခတ္လူသားတို႔သည္ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာေသာအခါ ေျခလက္အဂၤါမ်ား ယခုထက္ပိုၿပီး ေျပာင္းလဲတိုးတက္လာစရာရွိပါသည္။ လက္ရံုးႏွစ္ဖက္မွ လက္ရံုးေလးငါးဖက္ ျဖစ္လာမလားလို႔ ေတြးရန္ရွိေပ၏။ အဘယ္ ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဒါ၀င္၏ Evolution သိအိုရိအရ နိမ့္ရာမွ ျမင္ရာသို႔ အကန္႔အသတ္မရွိ တိုးတက္ေျပာင္းလဲေနရမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ တည္း။ ဒါ၀င္၏အဆိုကို ဘာထရန္ရပ္ဆယ္ ကလည္း ျငင္းဆို ကပ္ကြက္ခဲ့ေၾကာင့္ သိရေပသည္။ အစ၏အစ ဆိုရာမွ သတၱ၀ါ၏အစကို အသာထား၍ ေရေျမေလမီးဟူေသာ ပရမတၳဓါတ္ႀကီးေလးပါး၏အစကို ရွာၾကည့္လွ်င္လည္း အသိဥာဏ္တုန္းၿပီး ေမ်ာသြားဖြယ္ရာရွိပါ၏။ ျမတ္ဗုဒၶသည္ နာမ္ကုိယ္သာပိုင္းျခားသိေတာ္မူသည္ကားမဟုတ္၊ ရုပ္တရားမ်ားကိုလဲ ပုိင္းျခားသိေတာ္မူပါေပ၏ ေလာက၀ိဒူ ဂုဏ္ေတာ္ ဆိုသည္မွာ သတၱေလာက သတၱ၀ါတုိ႔အေၾကာင္း၊ သခၤရေလာကတြင္ သခၤါရတရားတို႔၏အေၾကာင္း၊ ၾသကာသေလာ ေနလကမၻာ အနႏၱစၾကာ၀ဠာ ဘံုတို႔အေၾကာင္းကို ၿပိဳင္ဖက္မရွိ အႀကြင္းမဲ့သိျမင္ေတာ္မူေသာ ဂုဏ္ေတာ္ျဖစ္ပါသည္။
ဤသတၱ၀ါအေပါင္းတို႔သည္ ဆန္းၾကယ္သကဲ့သုိ႔ ဤအတူဆန္းၾကယ္ေသာ အျခားျဖစ္သည့္ တစ္ခုေသာအေပါင္း (ဧကနိကယ) ကို္မွ်လဲ ငါဘုရားျမင္ေတာ္မမူ ဟူ၍ အဂၤုတၳိဳရ္၌ ေဒသနာရွိေပသည္။ ကိုယ္ထင္ရွားျဖစ္ေသာ ဥပါပတ္ပဋိသေႏၶသည္ ဆန္းၾကယ္ေသာ အရာတို႔တြင္ တစ္ခုအပါအ၀င္ျဖစ္ေပလိမ့္မယ္။ ဥပပါတ္ပဋိသေႏၶကို မယံုၾကည္ႏူိင္သူအဖုိ႔ (ဣႆရနိမၼာန) ဖန္ဆင္းရွင္၀ါဒကိုလွ်င္လဲ ယံုၾကည္ယူဆမိမည္။ သို႔မဟုတ္ဒါ၀င္၏ Evolution သီအုိရီကိုလွ်င္လဲ ယံုၾကည္ယူဆမိေပမည္။ Evolution သီအိုရီသည္လဲ သာမညယုတၱိ ေနာက္ လုိက္လြန္းေသာ အစြန္းတစ္ခုဟု ဆိုခ်င္ပါသည္။ ယခုေခတ္တြင္ ျဖစ္ထြန္းေနေသာ နည္းပညာပစၥည္းမ်ား အေၾကာင္းကို လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း(၁၀၀၀)ေလာက္ကာလမွာ သြားေျပာလွ်င္ ဥဏ္မီရာ ယုတၱိရွာမရ၍ မယံုၾကည္ႏူိင္ျဖစ္ေပလိမ့္မည္ကို ေတြးၾကည့္ႏူိင္ပါေသည္။
နိဂုံးခ်ဴပ္အေနျဖင့္ တစ္ခုေျပာလုိေသးသည္ အဇၥ်တၱသႏၱာန္ရွိ ရုပ္ကလာပ္တုိ႔သည္ ကံ -စိတ္-ဥတု-အာဟာရ ဟူေသာ အေၾကာင္းတရားေလးပါးတို႔ေၾကာင့္ အသီးသီးျဖစ္ေပၚရေပသည္။ ဗဟိဒၶ၌ျဖစ္ေသာ ရုပ္တရားတုိ႔ကိုကား သီတဥတု၊ ဥဏွဥတုတို႔က ျဖစ္ေစပါသည္။ ဗဟိဒၶရုပ္ျဖစ္ေသာ သုဒၶ႒ကလာပ္ (ေရ-ေျမ-ေလ-မီး-အဆင္း-အသံ-အနံ႔-အရသာ-ၾသဇာ) သဒၵန၀ကကလာပ္ (သုဒၶ႒ကလာပ္တြင္ သဒၵထည့္) တုိ႔သည္ ဥတုအေၾကာင္းတစ္ပါးသာ ရွိသည္ကား မွန္၏။ အ၀ိဇၨာ တဏွာ ကံ သခၤါရတို႔ႏွင့္ လံုးလံုးအဆက္ အသြယ္ျပတ္ေတာက္သည္ေတာ့ မဟုတ္ေသး။ ေ၀းေသာအေၾကာင္း အျဖစ္ျဖင့္ကား ရွိေနေသးသည္သာ။
“စိတ္သည္ ေလာကကို ေဆာင္အပ္၏” ဟူေသာျမတ္ဗုဒၶ၏အဆိုအမိန္႔ကို ဤအရာ၌ပညာရွင္တို႔ ထုတ္ေဆာင္ၾကေပသည္။ အက်ယ္သိလိုမူ ေသကၡ်ေတာင္ဆရာေတာ္၏ ပ႑ိတေ၀ဒနိယက်မ္းတြင္ ၾကည့္ရႈႏိူင္ၾကပါသည္။
ဤေဆာင္းပါးကို ေရးျဖစ္သည့္အတြက္ ဆရာေအာင္မိႈင္း ၊ ဆရာေစာေနလတ္တို႔ကို အထူးေက်းဇူးတင္ပါသည္။
ဒါကို ေဖၚျပရတာကလဲ လူအမ်ား ဘာသာအယူအဆ အျမင္မွန္သူမ်ားျဖစ္ၾကပါေစ ဆိုတဲ့ ရည္ရည္ခ်က္နဲ႔ပါ……..
ဒါ၀င္၏သီအိုရီကုိ သံုးသပ္ျခင္း
(၁)
ဓမၼရံသီမဂၢဇင္းေဟာင္းမ်ားကို ျပန္လည္ေမႊေနာက္၍ဖတ္ရာတြင္ ဆရာေစာေနလတ္၏ “အစမ်ား၏အစ” ေဆာင္းပါးကို၂၀၀၂- ခုႏွစ္၊မတ္လထုတ္ ဓမၼရံသီမွာ ဖတ္မိ၍ မိမိ၏အျမင္ကိုလည္း တင္ျပလိုစိတ္ျဖစ္မိပါသည္။ ဆရာေအာင္မႈိင္း၏ “မႏုႆနိဒါန္း”ဟူေသာ ေဆာင္းပါးကုိ ဖတ္ရာမွ “အစမ်ား၏အစ”ေဆာင္းပါးကို ေရးျဖစ္ေၾကာင္း ဆရာေစာေနလတ္ဆိုထားပါသည္။
ဆရာေစာေနလတ္ေျပာသလို မိမိကလည္း မဆိုင္သည့္အလုပ္၊ အက်ဳိးမရွိလွသည့္အလုပ္ကို ၀ါသနာအေလ်ာက္သိခ်င္လုပ္ခ်င္ မိသည္ဟု ဆိုႏူိင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ေထရ၀ါဒဗုဒၶကို လူအမ်ား အမွန္အတိုင္း သက္၀င္ယံုၾကည္ႏူိင္ရန္ဟူေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ထားရွိပါ သည္။
ျမတ္စြာဘုရားေဟာေတာ္မူေသာ “သံသရာ၏အစသည္ မထင္” ဆိုသည္မွာ ဤဘဒၵကမၻာ၏ အစကို ဆိုထားသည္ကားမဟုတ္။ အနမတဂၢသံသရာ၏အစကို ဆိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဒါ၀င္၏ Evolution သီအိုရီသည္ အေနာက္တိုင္းမွာေရာ အေရွ႕တုိင္းမွာပါ ပ်႕႔ံႏွ႔ံလွ်က္ရွိ သည္။ သိပၸံပညာကို ဦးေဆာင္ေနေသာ အေနာက္တိုင္းသားတို႔႒ အေတြးအေခၚကို အေရွ႕တုိင္းသားတို႔က သေဘာက်သည္ျဖစ္ေစ၊ မ်က္သည္ျဖစ္ေစ မလႊမ္းမိုးႏိူင္ၾက။ အေနာက္တိုင္းမွစတင္ေသာ သိပၸံပညာႏွင့္ အေတြးအေခၚတို႔သည္ ကမၻာမ်က္ႏွာစာမွာ အသာစီကရေနပါသည္။ သူတို႔႕ အသာစီးရေနသျဖင့္ သူတို႔သမုိင္းမွ အမွန္၊ သူတို႔သမိုင္းမွအခုိင္အမာ အတိအက် ျဖစ္ေနရပါသည္။
အမွန္စင္စစ္ သူတို႔သည္လည္း ခုိင္မာေသာ ေက်ာက္စာ၊ေက်ာက္ျဖစ္ရုပ္ၾကြင္းတို႔ထက္ကို ေက်ာ္လြန္၍ ခန္႔မွန္းေတြးေခၚေနၾက သည္သာ။ ခန္႔မွန္းသည္ဆုိကတည္းက အတိအက် သိျမင္သည္မဟုတ္၍ မွန္ခ်င္မွန္မည္၊လြဲခ်င္လြဲမည္ ေသခ်ာေသာအလုပ္ကားမဟုတ္။
(၂)
ျမတ္ဗုဒၶ၏ ပိဋကတ္ေတာ္တို႔ကို ပထမသဂၤါယနာမွစ၍ ယခုမ်က္ေမွာက္အခ်ိန္ထိ သံဃာေတာ္တို႔က မူရင္းအတုိင္း ထိန္းသိမ္းသယ္လာႏူိင္ ၾကသည္ဟုဆုိလွ်င္ အေနာက္တုိင္းသားတုိ႔ သံသယ၀င္ခ်င္၀င္ဦးမည္။
ေထရ၀ါဒသံဃာေတာ္ျမတ္တို႔၏ သဒၶါ၊၀ီရိယ၊သီလ၊သမာဓိ၊ပညာတို႔ကို ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ႔သာလွ်င္ သက္၀င္ ယံုၾကည္ႏူင္ၾက၏။ သဒၶ၊ပညာမရွိသူတို႔ မျမင္ႏူိင္ မယံုႏူိင္ေလရာ။
ထိုဘုရားေဟာ ပိဋကတ္္ေတာ္တို႔ကိုၾကည့္၍ ျမတ္ဗုဒၶသည္ ပုေဗၺနိ၀ါသာႏုႆတိဥာဏ္၊ဒိဗၺစကၡဳဥာဏ္၊ အာသ၀ကၡယဥာဏ္ စေသာ ၀ိဇၨာဥာဏ္တို႔ႏွင့္ျပည့္စံုေတာ္မူသည္ဟုလည္း ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ႔ ယံုၾကည္ၾကသည္။ ယံုၾကသည္ဆိုရာမွ သဒၶါ၊ပညာအဆင့္လိုက္ ကြာဟမႈေတာ့ ရွိၾကေပမည္။
သဗၺညဳတဥာဏ္ေတာ္သခင္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ေဒသနာပါဠိေတာ္တို႔တြင္ ဗုဒၶ၀ံသပါဠိေတာ္မ်ား စရိယာပိဋကပါဠိေတာ္ႏွင့္ ထိုထို အဘိဓမၼာသုတၱန္ပါဠိေတာ္တို႔ကို ေလ့လာေသာအခါ ယဥ္ေက်းေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းသည္ ကကုသန္ျမတ္စြာဘုရားလက္ထက္ေတာ္ မတိုင္မီကတည္းက ရွိေနၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရေပသည္။
လူသားမ်ဳိးႏြယ္ဆက္သည္ တကမၻာပတ္လံုး အၿမဲတမ္းယဥ္ေက်းတုိးတက္၍ မေနသလုိ အၿမဲတမ္းလဲ နိမ့္က်မေနဟု ယူဆပါ သည္။ ပိဋကတ္က်မ္းစာမ်ားအဆိုအရ မိမိတို႔၀န္းက်င္ရွိ လူသက္တမ္းသည္ အတက္အက်ရွိပါသည္။ ျဗဟၼစုိရ္တရားထြန္းကား၍ လူေတြ တရားေစာင့္ၾကေသာကာလတြင္ အသက္တမ္းသည္ အသေခၤ်အထိ တြက္သြားသည္။ ျဗဟၼစိုရ္တရားေျခာက္ေသြ႔၍ လူေတြတရားမေစာင့္ ေသာကာလတြင္ ဤလူတို႔သက္တမ္းသည္ ၁၀-ႏွစ္တမ္းအထိ ဆုတ္ယုတ္သည္ဟု ဆိုပါသည္။ မုသားစကားစတင္ေျပာေသာ ေစတိယမင္းတို႔ေခတ္တြင္ အသက္တမ္းသည္ အေသေခ်ၤျဖစ္ပါသည္။ အေလာင္းေတာ္ မာဃေဒ၀မင္းတို႔ေခတ္တြင္ လူတို႔သက္တမ္းသည္ သိန္းခ်ီ၍ ရွိေနေသးေၾကာင္း သိရပါသည္။ မႏၶာတုစၾကာမင္းတို႔ေခတ္ မဟာသုဒႆနစၾကာမင္းတို႔ေခတ္သည္လဲ သူ႔ေခတ္ႏွင့္သူ ယဥ္ေက်းေသာ လူအဖြဲ႕အစည္းျဖစ္ပါသည္။
ဤကမၻာေပၚတြင္ တစ္ေနရာမွာ ယဥ္ေက်းေသာလူ႔အဖြဲ႕အစည္းရွိေနခိုက္ အျခားတစ္ေနရာတြင္ မယဥ္ေက်းေသာ လူရိုင္းမ်ား လဲရွိေနႏိူင္ပါသည္။ ယခုတိုးတက္ပါသည္ဆိုေသာ ေခတ္ထဲမွာပင္ အခ်ဳိ႕ေနရာမ်ားမွာ လူရိုင္းမ်ား ရွိေနသည္ကို သတိျပဳရပါ၏။ အာရွေဒသမွာ ယဥ္ေက်းမႈတိုးတက္ေနခ်ိန္တြင္ ဥေရာပ၌ လူတူပရိုင္းမိတ္မ်ား၏သမိုင္းေခတ္ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေနမည္။ ဒိုင္ႏုိေဆာေခတ္ ျဖစ္ခ်င္ ျဖစ္ေနမည္။ ယခုသီရိလကၤာႏူိင္ငံသည္ ဘုရားရွင္လက္ထက္က ယဥ္ေက်းေသာ လူအဖြဲ႕အစည္း မရွိေသးေၾကာင္းသိရေပသည္။ အိမ္နား မွာစိုက္ထားေသာ ငွက္ေပ်ာမ်ဳိးကို ေတာႀကီးမ်က္မည္းတြင္ သြား၍စိုက္ပါက ေတာငွက္ကဲ့သုိ႔ ငွက္ေပ်ာသီးတြင္ အေစ့မ်ားပါရွိလာၿပီး ရိုင္းလာသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ ေတာ္ငွက္ေပ်ာ၏၀တ္မႈံမ်ား ကူးစက္ခံရေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပမည္။
လူသည္လည္း မ်ဳိးႏြယ္စဥ္ဆက္ ေတာထဲသို႔ ေရွ႕တိုးသြား၍ေတာသဘာ၀နွင့္ လုိက္ေလ်ာညီေထြေသာ ၾကမ္းတမ္းမႈစသည္ ေလာက္ေတာ့ ျဖစ္လာစရာရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ လူသည္လူသာျဖစ္၍ တိရစၦာန္အႏြယ္ ျဖစ္မသြားႏူိင္ဟု ယူဆပါသည္။ လူအႏြယ္မွေန၍ တိရစၦာန္အႏြယ္ မျဖစ္ႏူိင္သလုိ၊ တိရစၦာန္အႏြယ္မွလည္း လူ႔အႏြယ္ျဖစ္လာစရာအေၾကာင္းမရွိဟုိ ယူဆပါသည္။
ဣသိသိဃၤ ဇာတ္ေတာ္တြင္ ဘုရားအေလာင္းရေသ့ႀကီး၏ က်င္ငယ္ေရကို သမင္မေသာက္ရာမွ က်င္ငယ္ေရတြင္ မ်ဳိးဗီဇပါ၍ သမင္မကိုယ္၀န္တည္ကာ ဣသိသိဃၤရေသ့ငယ္ကို ဖြားျမင္ေၾကာင္း ဆုိပါသည္။ ဤသည္မွာ သမင္မ၀မ္းမွ လူသားစင္စစ္ေမြးလာျခင္းျဖစ္ သည္။ တစ္စတစ္စ မ်ဳီးဗီဇတို႔ ဇာတ္ျခားသည္အထိ ရိုင္းရာမွယဥ္ ယဥ္ရာမွရိုင္းျခင္း မဟုတ္ပါ။ ဣသိသိဃၤဇာတ္နဲ႔ပတ္သက္၍ မိမိငယ္စဥ္ က ဆရာ၀န္တစ္ဦးေရးေသာ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ဖတ္ဖူးသည္ကို သတိရမိသည္။
ယင္းဆရာ၀န္စာေရးဆရာက လူ၏မ်ဳိးဗီဇႏွင့္ တိရစၦာန္သမင္မ၏ မ်ဳိးဗီဇ မတူညီဇာတ္ျခားေသာေၾကာင့္ ေဆးပညာအရ မျဖစ္ႏူိင္ေၾကာင္းဆိုပါသည္။ ထိုအဆိုသည္ သူသိေသာေဆးပညာအရသာ ဆိုျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ သူသိေသာေဆးပညာထက္ ေက်ာ္လြန္ေသာ အေၾကာင္းတို႔အရ ဆိုျခင္းမဟုတ္ဟု နားလည္မိပါသည္။
မက်ည္းပင္၊ၾကာပြင့္တုိ႔၌ သံေသဒဇပဋိသေႏၶျဖစ္သည္ဟူေသာ စာအဆိုကို ရုပ္၀ါဒီသမားမ်ား စဥ္းစားလွ်င္ ဦးေႏွာက္ေျခာက္ ဖြယ္ရာ ရွိပါမည္။ ရုပ္၀ါဒီသမားတို႔ ပို၍ပိုစဥ္းစားမရႏိူင္ျဖစ္ရသည္မွာ ဥပပါတ္ပဋိသေႏၶျဖင့္ ၁၅ ႏွစ္၊ ၁၆ ႏွစ္အရြယ္ ဘြားကနဲကိုယ္ထင္ရွား ျဖစ္သည္ဟူေသာ ဥပပါတ္သတၱ၀ါမ်ားအေၾကာင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ အဘိဓမၼာေဒသနာတြင္ ပဋိသေႏၶသည္ ၀မ္း၌ျဖစ္ေသာ ဂဗၻေသယ်က ပဋိသေႏၶသည္လည္း အဏၰဇ ဥ၌ျဖစ္ေသာ ပဋိသေႏၶႏွင့္ သားအိမ္၌ေပါက္ဖြားေသာ ဇလာဗုဇ ပဋိသေႏၶဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးကြဲျပန္သည္။ ဤပဋိေသႏၶမ်ားအနက္ ၾသပပါတိက (ဥပပါတ္)ပဋိသေႏၶတြင္ ယံုၾကည္နားလည္ရာမွာ သာမန္ရုပ္၀တၳဳမ်ားကိုသာ စူးစမ္းေသာ အသိဥာဏ္ ျဖင့္ မလံုေလာက္ေတာ့ေခ်။ ျမတ္ဗုဒၶ၏ ဒိဗၺစကၡဳဥာဏ္၊သဗၺညဳတဥာဏ္တို႔ကိုလဲ ယံုၾကည္ႏူိင္ရန္ မလြဲမေသြလိုအပ္ပါ၏။ ယံုၾကည္ဟု အတင္းတိုက္တြန္း၍ ရေကာင္းေသာအရာကား မဟုတ္။ ယံုၾကည္ႏူိင္ေသာအသိဥာဏ္ ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ ေလ့လာစူးစမ္းရန္သာ ျဖစ္ပါသည္။
ဗုဒၶဘာသာစာေပတို႔တြင္ ျဗဟၼျပည္မွ စုေတ၍ ဥပပါတ္ပဋိသေႏၶျဖင့္ ကမၻာဦးလူသားမ်ား ျဖစ္ေပၚလာသည္ဟု ဆိုပါသည္။ ဥပပါတ္ပဋိသေႏၶကို နားလည္ယံုၾကည္လွ်င္ ေမ်ာက္ကေန၍ လူျဖစ္လာသည္အထိ ျဖစ္ႏူိင္ေခ်ကို ယုတၱိျပရန္ အပင္ပမ္းခံစားေဖြျခင္းသည္ သာမာန္လူတစ္ဦ၏ ကိုယ္ပိုင္အေတြးအေခၚအပိုင္းအျခား (သာမညယုတၱိ)ေပၚတြင္သာ ရပ္တည္ထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း နားလည္ႏိူင္ေပ သည္။ ဥပပါတ္ပဋိသေႏၶသည္ ေလာကတြင္ မရွိဟု ခံယူလွ်င္ ဗုဒၶဘာသာ၏ အျပင္ဖက္သို႔ ေရာက္သြားဖြယ္ရာရွိပါသည္။ ျမတ္စြာဘုရားကို ခံ၍ျငင္းရာလဲေရာက္ပါမည္။ အဘယ္ေၾကာင့္နည္း…..ဥပပါတ္သတၱ၀ါမ်ားရွိေၾကာင္း ျမတ္ဗုဒၶေဒသနာေတာ္တို႔တြင္ အတိအလင္း ေဟာထားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။
(၃)
ဒါ၀င္၏ Evolution သီအိုရီအရဆိုလွ်င္ ယခုေခတ္လူသားတို႔သည္ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာေသာအခါ ေျခလက္အဂၤါမ်ား ယခုထက္ပိုၿပီး ေျပာင္းလဲတိုးတက္လာစရာရွိပါသည္။ လက္ရံုးႏွစ္ဖက္မွ လက္ရံုးေလးငါးဖက္ ျဖစ္လာမလားလို႔ ေတြးရန္ရွိေပ၏။ အဘယ္ ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဒါ၀င္၏ Evolution သိအိုရိအရ နိမ့္ရာမွ ျမင္ရာသို႔ အကန္႔အသတ္မရွိ တိုးတက္ေျပာင္းလဲေနရမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ တည္း။ ဒါ၀င္၏အဆိုကို ဘာထရန္ရပ္ဆယ္ ကလည္း ျငင္းဆို ကပ္ကြက္ခဲ့ေၾကာင့္ သိရေပသည္။ အစ၏အစ ဆိုရာမွ သတၱ၀ါ၏အစကို အသာထား၍ ေရေျမေလမီးဟူေသာ ပရမတၳဓါတ္ႀကီးေလးပါး၏အစကို ရွာၾကည့္လွ်င္လည္း အသိဥာဏ္တုန္းၿပီး ေမ်ာသြားဖြယ္ရာရွိပါ၏။ ျမတ္ဗုဒၶသည္ နာမ္ကုိယ္သာပိုင္းျခားသိေတာ္မူသည္ကားမဟုတ္၊ ရုပ္တရားမ်ားကိုလဲ ပုိင္းျခားသိေတာ္မူပါေပ၏ ေလာက၀ိဒူ ဂုဏ္ေတာ္ ဆိုသည္မွာ သတၱေလာက သတၱ၀ါတုိ႔အေၾကာင္း၊ သခၤရေလာကတြင္ သခၤါရတရားတို႔၏အေၾကာင္း၊ ၾသကာသေလာ ေနလကမၻာ အနႏၱစၾကာ၀ဠာ ဘံုတို႔အေၾကာင္းကို ၿပိဳင္ဖက္မရွိ အႀကြင္းမဲ့သိျမင္ေတာ္မူေသာ ဂုဏ္ေတာ္ျဖစ္ပါသည္။
ဤသတၱ၀ါအေပါင္းတို႔သည္ ဆန္းၾကယ္သကဲ့သုိ႔ ဤအတူဆန္းၾကယ္ေသာ အျခားျဖစ္သည့္ တစ္ခုေသာအေပါင္း (ဧကနိကယ) ကို္မွ်လဲ ငါဘုရားျမင္ေတာ္မမူ ဟူ၍ အဂၤုတၳိဳရ္၌ ေဒသနာရွိေပသည္။ ကိုယ္ထင္ရွားျဖစ္ေသာ ဥပါပတ္ပဋိသေႏၶသည္ ဆန္းၾကယ္ေသာ အရာတို႔တြင္ တစ္ခုအပါအ၀င္ျဖစ္ေပလိမ့္မယ္။ ဥပပါတ္ပဋိသေႏၶကို မယံုၾကည္ႏူိင္သူအဖုိ႔ (ဣႆရနိမၼာန) ဖန္ဆင္းရွင္၀ါဒကိုလွ်င္လဲ ယံုၾကည္ယူဆမိမည္။ သို႔မဟုတ္ဒါ၀င္၏ Evolution သီအုိရီကိုလွ်င္လဲ ယံုၾကည္ယူဆမိေပမည္။ Evolution သီအိုရီသည္လဲ သာမညယုတၱိ ေနာက္ လုိက္လြန္းေသာ အစြန္းတစ္ခုဟု ဆိုခ်င္ပါသည္။ ယခုေခတ္တြင္ ျဖစ္ထြန္းေနေသာ နည္းပညာပစၥည္းမ်ား အေၾကာင္းကို လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း(၁၀၀၀)ေလာက္ကာလမွာ သြားေျပာလွ်င္ ဥဏ္မီရာ ယုတၱိရွာမရ၍ မယံုၾကည္ႏူိင္ျဖစ္ေပလိမ့္မည္ကို ေတြးၾကည့္ႏူိင္ပါေသည္။
နိဂုံးခ်ဴပ္အေနျဖင့္ တစ္ခုေျပာလုိေသးသည္ အဇၥ်တၱသႏၱာန္ရွိ ရုပ္ကလာပ္တုိ႔သည္ ကံ -စိတ္-ဥတု-အာဟာရ ဟူေသာ အေၾကာင္းတရားေလးပါးတို႔ေၾကာင့္ အသီးသီးျဖစ္ေပၚရေပသည္။ ဗဟိဒၶ၌ျဖစ္ေသာ ရုပ္တရားတုိ႔ကိုကား သီတဥတု၊ ဥဏွဥတုတို႔က ျဖစ္ေစပါသည္။ ဗဟိဒၶရုပ္ျဖစ္ေသာ သုဒၶ႒ကလာပ္ (ေရ-ေျမ-ေလ-မီး-အဆင္း-အသံ-အနံ႔-အရသာ-ၾသဇာ) သဒၵန၀ကကလာပ္ (သုဒၶ႒ကလာပ္တြင္ သဒၵထည့္) တုိ႔သည္ ဥတုအေၾကာင္းတစ္ပါးသာ ရွိသည္ကား မွန္၏။ အ၀ိဇၨာ တဏွာ ကံ သခၤါရတို႔ႏွင့္ လံုးလံုးအဆက္ အသြယ္ျပတ္ေတာက္သည္ေတာ့ မဟုတ္ေသး။ ေ၀းေသာအေၾကာင္း အျဖစ္ျဖင့္ကား ရွိေနေသးသည္သာ။
“စိတ္သည္ ေလာကကို ေဆာင္အပ္၏” ဟူေသာျမတ္ဗုဒၶ၏အဆိုအမိန္႔ကို ဤအရာ၌ပညာရွင္တို႔ ထုတ္ေဆာင္ၾကေပသည္။ အက်ယ္သိလိုမူ ေသကၡ်ေတာင္ဆရာေတာ္၏ ပ႑ိတေ၀ဒနိယက်မ္းတြင္ ၾကည့္ရႈႏိူင္ၾကပါသည္။
ဤေဆာင္းပါးကို ေရးျဖစ္သည့္အတြက္ ဆရာေအာင္မိႈင္း ၊ ဆရာေစာေနလတ္တို႔ကို အထူးေက်းဇူးတင္ပါသည္။
